“Κουβέντα να γίνεται” – Αναζήτηση παλιών μαθητικών γραφών (συνέντευξη Γ.Δασκαλάκης)

Παλιά μαθητικά γραπτά αναζητάει ο Σύλλογος Νεανικής Δημοσιογραφίας «Τύπος και Ουσία – Λευτέρης Δασκαλάκης», σε μια προσπάθεια ανάδειξης του ιστορικού πλούτου της μαθητικής δημοσιογραφίας και καλεί τους ενηλίκους φίλους να ψάξουν για γραπτά που αφορούν στα έτη πριν από το 2012. (Βλέπε παρακάτω αναλυτικό δελτίο τύπου).

Με αφορμή τη νέα αυτή δράση του συλλόγου, ο εκπαιδευτικός και εκπρόσωπος τύπου του συλλόγου κ. Γιώργος Δασκαλάκης, μίλησε στον Planet για το νέο εγχείρημα.
Ο κος Δασκαλάκης μιλάει, μεταξύ άλλων, για την ίδρυση του συλλόγου στη μνήμη του αδελφού του, του δημοσιογράφου Λευτέρη Δασκαλάκη. Αναφέρεται στις δράσεις του συλλόγου, το έντυπο «Τα Κρητικόπουλα», αλλά και τον Διαγωνισμό Δημοσιογραφικών Δεξιοτήτων των μαθητών που πραγματοποιείται κάθε χρόνο.

Επίσης, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στη φετινή παρουσίαση των δράσεων του συλλόγου, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, αλλά ανέλυσε και το εργαστήρι στην Νάουσα. Σκοπός είναι η προώθηση της ιδέας του μαθητικού εντύπου ως μέσου έκφρασης της νεολαίας και την ανάδειξή του ως κύριου εκπαιδευτικού εργαλείου για τα σχολεία.

Μπορείτε να ακούσετε ολόκληρη τη συνέντευξη που παραχώρησε στη Μαρία Τροχοπούλου στο ηχητικό που ακολουθεί:

Λίγα λόγια για το Σύλλογο

«Ο Σύλλογος Νεανικής Δημοσιογραφίας «Τύπος και Ουσία» ιδρύθηκε την 1η Μαρτίου του 2012, στη μνήμη του δημοσιογράφου Λευτέρη Δασκαλάκη, του οποίου και το όνομα φέρει.

Κύριος σκοπός του Συλλόγου ήταν εξαρχής η προώθηση της ιδέας του μαθητικού εντύπου ως μέσου έκφρασης της νεολαίας και η ανάδειξή του ως κύριου εκπαιδευτικού εργαλείου για τα σχολεία. Διαχρονικά, διαπιστώνουμε ότι αποτελεί έναν μοναδικό χώρο καταγραφής των μαθητικών απόψεων και αποτύπωσης της μαθητικής δημιουργίας στο πεδίο του δημόσιου λόγου και της δημόσιας επικοινωνίας.

Παράλληλα, συνεργάζεται με όλους τους φορείς μαθητικής έκφρασης, όπως είναι η «Κάμερα Ζιζάνιο» στο χώρο του μαθητικού κινηματογράφου και η Επιστημονική Επιτροπή του Ελληνικού Σχολικού Ραδιοφώνου των οποίων τις δράσεις προβάλλει μέσω της έκδοσης «Τα Κρητικόπουλα».

Κεντρική δράση αποτέλεσε εξαρχής η υλοποίηση του Διαγωνισμού Δημοσιογραφικών Δεξιοτήτων σε συνεργασία με τους Συλλόγους Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και τις Ε.Λ.Μ.Ε. της Κρήτης. Μία σχετική επιστολή στην αρχή κάθε σχολικού έτους ενημερώνει τους εκπαιδευτικούς των σχολείων και καλεί τους μαθητές Δημοτικών, Γυμνασίων και Λυκείων να αποστείλουν τις εργασίες τους, οι οποίες στη συνέχεια αξιολογούνται και επιβραβεύονται.
Οι κατηγορίες του Διαγωνισμού είναι:

Α) Εντύπου

Β) Ρεπορτάζ-φωτορεπορτάζ

Γ) Συνέντευξης

Δ) Άρθρου

Ε) Σκίτσου-γελοιογραφίας

Από το 2012 έως το 2014 ο διαγωνισμός διεξαγόταν στα σχολεία του νομού Ηρακλείου και από το σχολικό έτος 2014-2015 επεκτάθηκε και στους τέσσερις νομούς της Κρήτης.

Επικεφαλής της Κριτικής Επιτροπής είναι ο πανεπιστημιακός, φιλόλογος-ιστορικός Αντώνης Σανουδάκης και σταθερά μέλη της , η δημοσιογράφος Ελένη Βακεθιανάκη, ο δάσκαλος – ιστορικός ερευνητής Γιώργος Πιτσιτάκης και ο γράφων ως εκπρόσωπος του Συλλόγου. Η Επιτροπή πλαισιώνεται κάθε χρόνο και από πρόσωπα των οποίων η παρουσία συνδέεται με τη μαθητική δημοσιογραφία ή την ευρύτερη πνευματική κίνηση της Κρήτης.

Οι εκδηλώσεις παρουσίασης – βράβευσης των μαθητικών εργασιών χαρακτηρίζονται από μεγάλη πρωτοτυπία και έναν πρωτόγνωρο ενθουσιασμό των μαθητών, αποτέλεσμα της συνάντησης με τους συμμαθητές τους από άλλα σχολεία και κυρίως από τη δυνατότητα που τους δίνεται να επικοινωνήσουν με τις δημιουργίες τους πέρα από τον στενό χώρο του σχολείου τους.

Αποτέλεσμα αυτής της επτάχρονης σχέσης του Συλλόγου με τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές της Κρήτης, είναι και το έντυπο που κρατάτε σήμερα στα χέρια σας. Ονομάζεται «Τα Κρητικόπουλα», αναβιώνοντας -στον πληθυντικό αριθμό- το πρώτο διασχολικό έντυπο της Κρήτης, που εκδόθηκε σε 6 τεύχη κατά το σχολικό έτος 1935-36, και του οποίου η έκδοση διακόπηκε λόγω της δικτατορίας του Μεταξά.

Αισιοδοξούμε η έκδοση αυτή να πραγματοποιείται σε ετήσια βάση και να αποτελέσει έναν σταθερό έντυπο χώρο ανάδειξης της μαθητικής δημοσιογραφίας, όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλες γεωγραφικές ενότητες της Ελλάδας.

Μεσοπρόθεσμοι στόχοι του Συλλόγου είναι:

Α) Η δημιουργία ενός δικτυακού χώρου που θα φιλοξενεί την ιστορία και την ετήσια παραγωγή της μαθητικής δημιουργίας στο σύνολό της, ανά νομό και ανά σχολική χρονιά.

Β) Η ίδρυση του Κέντρου Νεανικής Δημοσιογραφίας, όπου θα εκτίθενται τα έντυπα και θα πραγματοποιούνται εργαστήρια δημόσιου λόγου και γραφής για τους μαθητές.

Οι προσπάθειες της μαθητικής έκφρασης υποστηρίζονταν και από την εκπομπή «Έκτη Βάρδια» που μεταδιδόταν από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς «Studio 19-101.9FM» και «Κόκκινο Κρήτης 88.4 FM» του Ηρακλείου και φιλοξενούσε μαθητές και εκπαιδευτικούς που παρουσίαζαν τις δημοσιογραφικές δράσεις των σχολείων τους.

Μετά από 9 σχολικά έτη, θεωρούμε ότι οι προσπάθειες του Συλλόγου έχουν συμβάλλει αποφασιστικά στη διάδοση της ιδέας του μαθητικού εντύπου στην Κρήτη και στην αύξηση των εκδιδόμενων μαθητικών εφημερίδων, συμπέρασμα που εξάγεται πολύ εύκολα, αν κάποιος μελετήσει και συγκρίνει τα στατιστικά στοιχεία που προκύπτουν από τις ετήσιες συμμετοχές ανά βαθμίδα και νομό, και που υπάρχουν κωδικοποιημένα στο αρχείο του Διαγωνισμού Δημοσιογραφικών Δεξιοτήτων(Κρήτης).

Στην προσπάθειά μας για τη σύγχρονη καταγραφή και ανάδειξη του μαθητικού τύπου, σημαντικό ρόλο έχουν διαδραματίσει οι ιστορικές έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί από σημαντικούς ερευνητές όπως ο Κώστας Τσικνάκης, η Αγγελική Πανοπούλου, η Οντέτ Βαρόν-Βασαρ και η Μάρθα Καρποζήλου («Ελληνικός Νεανικός Τύπος» κατά τον 20ο αιώνα) καθώς και τοπικοί ιστορικοί ερευνητές όπως ο Γιώργος Πιτσιτάκης (Χανιά) και η Μαρία Σεργάκη (τέως Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Νομού Λασιθίου).

Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε τη συνέκδοση του πρώτου διηγήματος του Εμμανουήλ Κριαρά – σε επιμέλεια Γιώργου Πιτσιτάκη- με την εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα», το οποίο βρέθηκε στο νεανικό περιοδικό «Αυγερινός» (Χανιά, 1924) και προσφέρθηκε δωρεάν στους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που βραβεύτηκαν και στα σχολεία που συμμετείχαν στον 1ο Παγκρήτιο Διαγωνισμό (2015).»

Γιώργος Δασκαλάκης
Εκπαιδευτικός
Εκπρόσωπος τύπου του Συλλόγου Νεανικής Δημοσιογραφίας «Τύπος και Ουσία»

Αρχική – Σύλλογος Νεανικής Δημοσιογραφίας «Τύπος και Ουσία»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ – «ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ»

Ο Σύλλογος Νεανικής Δημοσιογραφίας «Τύπος και Ουσία-Λευτέρης Δασκαλάκης» σας καλεί να συμμετέχετε στην προσπάθειά του για ανάδειξη του ιστορικού πλούτου της μαθητικής δημοσιογραφίας μέσα από τις νεανικές γραφές του καθενός, πριν από το έτος 2012 που ξεκίνησε η συστηματική καταγραφή μέσω των στοχευμένων δράσεων του.

Σε αυτό το πλαίσιο καλούμε τον κάθε ενήλικο φίλο της μαθητικής δημοσιογραφίας να μας αποστείλει στην ηλεκτρονική διεύθυνση οποιοδήποτε άρθρο, ρεπορτάζ, συνέντευξη ή σκίτσο των μαθητικών ή φοιτητικών του χρόνων, ακόμα και των γονιών του τα οποία πιθανόν να έχει φυλάξει ως προσωπικό ή οικογενειακό αρχείο με την –αυτονόητη- άδεια δημοσίευσής τους μέσα από οποιασδήποτε μορφής έκδοση. Πολύ σημαντική θα ήταν και η συνοδεία των προσωπικών γραφών με τη μαθητική ή φοιτητική εφημερίδα που τα εμπεριείχε, σε έντυπη ή σε ηλεκτρονική μορφή (φωτοτυπία ή σκαναρισμένη ).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κείμενα και τα έντυπα που έχουν εκδοθεί την περίοδο της Δικτατορίας (1967-1974), εξαιτίας των συνθηκών λογοκρισίας και απαγόρευσης, αλλά και πριν από αυτήν, όσο παλιά κι αν έχουν γραφτεί.

Οι νεανικές γραφές αυτές, θα αποτελέσουν τη βάση για ειδικές εκδόσεις που θα κυκλοφορήσουν σε συνεργασία με τον επαγγελματικό Τύπο σε συνεχόμενα ένθετα ή ακόμα και σε μορφή αυτοτελούς έκδοσης (βιβλίου) προκειμένου αφενός μεν να αναδείξουν τη δυναμική και τη διαχρονικότητα της νεανικής γραφής, αφετέρου δε να παρακινήσουν τα σημερινά παιδιά και τους νέους να δημοσιοποιούν τα θέματα που θεωρούν ενδιαφέροντα, και να εκφράζονται μέσα από τον δημόσιο λόγο.

Ήδη, έχουμε τέτοια παραδείγματα μέσα από τη μέχρι τώρα έρευνα όπως του Γιώργη Ανδρουλιδάκη *( χειρόγραφη εφημερίδα «Ο Λιχούδης» του 1919), του Εμμανουήλ Κριαρά **(το διήγημα «Τέτοια Ζωή» του 1924) κ.ά.

Προθεσμία αποστολής, έως την 27η Ιανουαρίου 2023.

Ηράκλειο, 17 Νοεμβρίου 2022 Η Οργανωτική Επιτροπή

Ηλεκτρονική διεύθυνση: typoskaiousia@gmail.com

Ταχυδρομική Διεύθυνση: ΦΟΙΝΙΚΟΣ 16 –ΤΚ 71305- ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Ιστορικά παραδείγματα νεανικών γραφών :

*«Πρώτο νεανικό έντυπο θεωρείται το χειρόγραφο περιοδικό «Λιχούδης», που κυκλοφόρησε το 1919. Δεν έχει εντοπιστεί, ωστόσο, κανένα τεύχος του. Οι πληροφορίες μας για αυτό, στηρίζονται αποκλειστικά στη μαρτυρία του Γιώργη Ανδρουλιδάκη (1905-1974), κορυφαίου δημοσιογράφου και αρχισυντάκτη της έγκριτης αθηναϊκής εφημερίδας «Ελευθερία» αργότερα, που υπήρξε και ο μοναδικός συντάκτης του. Την ιδέα της έκδοσης, όπως έχει γράψει, τη συνέλαβε σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών. Έκοψε δύο φύλλα από το τετράδιό του, χώρισε την κάθε σελίδα σε δύο στήλες, και άρχισε να κυκλοφορεί σε ένα αντίτυπο τη χειρόγραφη εφημερίδα του. Στις σελίδες της έγραφε διάφορες πληροφορίες για το σπίτι του αλλά και το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον του…».

Κώστας Γ. Τσικνάκης «Τα νεανικά περιοδικά του Ρεθύμνου»

(αδημοσίευτο κείμενο).

**«Τα βιώματα αυτά, ταυτόχρονα με τα διαβάσματά του, τον οδήγησαν να κατανοήσει, να συνειδητοποιήσει και να καθορίσει, κατά κάποιο τρόπο πολύ νωρίς, με ωριμότητα, τη θέση και τη στάση του απέναντι στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Θέση και στάση ενός προοδευτικού με σοσιαλιστικές τάσεις νέου, απόλυτα ρεαλιστική, η οποία καταγράφεται προς στο τέλος του διηγήματος με τη φράση: «… Θά ρχότανε ὅμως μιά μέρα. Θά ρχότανε μέ τόν καιρό, ἅμα θά ὡρίμαζε στά κεφάλια τῶν ὅμοιων του ἡ ἰδέα τῆς ἰσότητας, ἅμα θά νοιώθανε οἱ ταλαίπωροι πώς ἔχουν κι αὐτοί δικαιώματα στή ζωή, σάν τους ἄλλους …».

Το διήγημα «Τέτοια ζωή!…» αποτελεί δείγμα γραφής ενός εφήβου που στις αρχές του εικοστού αιώνα μετουσίωσε σε πεζό λόγο τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του, όπως ένας άλλος θα μπορούσε να γράψει ποίηση ή ένας τρίτος να εκφραστεί με τις καλές τέχνες, το οποίο φέρνουμε στο φως ξανά μετά από ενενήντα χρόνια για τους νέους των αρχών του εικοστού πρώτου αιώνα και όχι μόνο».

Γιώργος Γ. Πιτσιτάκης Δάσκαλος – Ιστορικός ερευνητής

(απόσπασμα από τον πρόλογο της έκδοσης

«Τέτοια ζωή…» αφιέρωμα στον Εμμανουήλ Κριαρά, Χανιά, Νοέμβριος του 2015).

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.