Πραγματοποιήθηκε η 3η Επιστημονική Συνάντηση για την Ανάδειξη του Πολιτιστικού Αποθέματος στην Ιεράπετρα

Κατά την διάρκεια του τριημέρου 25 – 27.05ου.2018 έλαβε χώρα η Γ΄ Επιστημονική Συνάντηση στην Ιεράπετρα, η οποία διοργανώθηκε από την Ιερά Μητρόπολη Ιεραπύτνης και Σητείας, τον Δήμο Ιεράπετρας και τον Σύλλογο Ανάδειξης Αρχαιοτήτων, Ιστορίας και Πολιτισμού «Ιεράπυτνα», με την στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης.

Η εκδήλωση ήταν συνέχεια αυτής που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2017 στην οποία προσπαθήσαμε και καταφέραμε ν’ αναδείξουμε το πολύ μεγάλο επιστημονικό έργο που συντελείται στη πόλη μας από διάφορους επιστημονικούς φορείς:

την Υπηρεσία Αρχαιοτήτων Λασιθίου,
το Πανεπιστήμιο Αθηνών,
το Κέντρο Μελέτης Ανατολικής Κρήτης του Ινστιτούτου Αιγαιακής Προϊστορίας
και άλλους.

Βοηθήσαμε να γίνει γνωστό το πολύπλευρο έργο πολλών επιστημόνων στο ευρυμαθές κοινό της πόλης. Προσπαθήσαμε να ξεπεράσουμε αγκυλώσεις ετών και να ακούσουμε νέες ιδέες.

Τέλος, συμβάλλαμε, ώστε να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για να υλοποιηθούν υποσχέσεις που δόθηκαν, ενώ ολοκληρώθηκε η επιμέλεια συγγραφής των πρακτικών του 2ου Συνεδρίου (Ιούνιος 2017) από τον κο Μιχάλη Σκλάβο και θα εκδοθούν σε ηλεκτρονική μορφή. Ένας τόμος 230 σελίδων, ο οποίος περιλαμβάνει 21 αναφορές σε ερευνητικές εργασίες επιστημόνων από διάφορα γνωστικά αντικείμενα, προκειμένου να αποτελέσει επιστημονική πηγή ή ένα ευρετήριο εργασιών για τους επόμενους ερευνητές.

Το πρόγραμμα του 3ημέρου της 3ης Συνάντησης διαμορφώθηκε ως εξής:

Μετά την εισαγωγική ομιλία του κ. Σκλάβου Μιχάλη, Οργανωτικού Διευθυντή της συγκεκριμένης Συνάντησης αλλά και τους χαιρετισμούς εκ μέρους του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη, του κ. Περιφερειάρχη Κρήτης, καθώς και του Δημάρχου Ιεράπετρας, τον λόγο έλαβε ο Αντιπρόεδρος του Συλλόγου για την Ανάδειξη των Αρχαιοτήτων, Ιστορίας και Πολιτισμού της Ιεράπετρας «ΙΕΡΑΠΥΤΝΑ» και μέλος της επιστημονικής επιτροπής του συνεδρίου, κ. Γιώργος Σωμαράκης, Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός E.M.Π, με Μεταπτυχιακό στον Περιβαλλοντικό Σχεδιασμό Πόλεων & Κτιρίων, ο οποίος μίλησε για «Το όραμά μας για την πόλη μας…», εκθέτοντας τις παραγωγικές δυνατότητες που έχει η πόλη, καθώς και την εργασία που υλοποιείται από τοπικούς φορείς.

Αμέσως μετά η κα Ματούλα Σκαλτσά, Ομότιμη  Καθηγήτρια Α.Π.Θ. και Ιστορικός της τέχνης-Μουσειολόγος, αφού συνόψισε την γνώση και την εμπειρία που αποκτήθηκε από την πρώτη ημερίδα του 2017, επιχείρησε να εξάγει γενικά συμπεράσματα, τα οποία θα αποτελέσουν μια ρεαλιστική βάση για την συγκρότηση του αναζητούμενου πολιτιστικού στίγματος της ευρύτερης περιοχής της Ιεράπετρας.

Στη συνέχεια ο Ομότιμος Καθηγητής Α.Π.Θ., Αρχιτέκτονας-μηχανικός, κ.  Πάνος Τζώνος μας μίλησε για το αντικείμενο και τους στόχους της διαχείρισης πολιτισμού. Αναφέρθηκε διεξοδικά στα πρακτικά βήματα ενεργειών που πρέπει να γίνουν για την συνολική πολιτιστική ανάδειξη και οικονομική ανάπτυξη σε ένα έργο μεγάλης κλίμακας, σαν αυτό της Ιεράπετρας. Επιπρόσθετα μας εξήγησε πώς μεθοδεύουμε τη δημιουργία ενός καλού μουσείου – και μάλιστα αρχαιολογικού – και ποιες είναι οι ιδιομορφίες που διαφοροποιούν την μελέτη και την υλοποίηση ενός μουσείου σε σύγκριση με άλλα έργα.

Την πρώτη συνεδρία έκλεισε με την ομιλία του ο εκπρόσωπος της ΚΟΙΝΣΕΠ «Επτάστικτος», κ. Παύλος Δασκαλάκης, ο οποίος μας εντυπωσίασε παρουσιάζοντάς μας το έργο που έχει παραχθεί σχετικά με την ανάδειξη της διαχρονικής αξίας του ελαιοδένδρου.

Την επόμενη ημέρα οι προσκεκλημένες μας κ.κ. Μαριάνα Ζήκου και Πάτυ Παπαγιάννη, ιδιοκτήτριες της εταιρείας ΜΕΤ artnet, μας εισήγαγαν στην συζήτηση για το πώς οι τοπικές κοινότητες μπορούν να γίνουν ζωντανά εργαστήρια, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία για συλλογικές, παραδοσιακές γνώσεις και εκφράσεις με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στη βάση της άυλης κληρονομιάς.

Ο δεύτερος ομιλητής Δρ Χρήστος Δερμεντζόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Ανθρωπολογίας της Τέχνης στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος του μεταπτυχιακού προγράμματος του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου Πολιτιστική Πολιτική και Ανάπτυξη, επιχείρησε να αναδείξει, μέσα από μία σύντομη ιστορική αναδρομή των τελευταίων δεκαετιών, τις παθογένειες της ελληνικής πολιτιστικής πολιτικής. Ταυτόχρονα, προβλήθηκε η στενή σχέση πολιτιστικής πολιτικής και κουλτούρας της καθημερινότητας σε καιρούς κρίσης, η οποία και καθορίζει οποιαδήποτε προοπτική δημιουργίας  μίας σύγχρονης πολιτιστικής πολιτικής για το μέλλον.

Αμέσως μετά ο Δρ Κοινωνικής Ανθρωπολογίας University of London και Διδάσκων –  Σύμβουλος στην Οικονομία του Πολιτισμού και την Διαχείριση Πολιτιστικών Οργανισμών στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, κ. Γιάννης Κυριακάκης, μας ενημέρωσε για τον νέο ακαδημαϊκό κλάδο της οικονομίας του πολιτισμού και της δημιουργικότητας με αιχμή την προώθηση πόλεων και περιοχών. Αφού ανέλυσε διεθνή παραδείγματα, επιχείρησε το άνοιγμα της συζήτησης για την αξιοποίηση της διεθνούς αλλά και της ελληνικής εμπειρίας για την τοπική ανάπτυξη στην Ιεράπετρα.

Στη συνέχεια ο Αρχαιολόγος – Ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Newcastle UK και διδάσκων στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Δρ Στέλιος Λεκάκης, εξέτασε τρέχουσες στρατηγικές στη διαχείριση μνημείων σε εθνικό και διεθνές πλαίσιο σε σχέση με πρακτικές που εντοπίζονται τοπικά στην Κρήτη, αναζητώντας μια περισσότερο αποτελεσματική και δίκαιη προσέγγιση για την περίπτωση της Ιεράπετρας.

Τέλος, ο Αντιδήμαρχος Τουρισμού και Διεθνών Σχέσεων του Δήμου Θεσσαλονίκης, κ. Σπύρος Πέγκας, μας μίλησε για την αποκαλούμενη «διπλωματία των πόλεων», η οποία είναι ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία αναπτυξιακής πολιτικής. Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τον Δήμο Θεσσαλονίκης συμπέρανε ότι μολονότι οι πρακτικές μπορεί να επηρεάζονται από τα πληθυσμιακά μεγέθη, η χάραξη της πολιτικής και οι μέθοδοι θα πρέπει να παραμένουν οι ίδιες.

Η απογευματινή συνεδρία της δεύτερης ημέρας ξεκίνησε με την ομιλία του κ. Μαριδάκη Γιώργου, Θεολόγου και κατόχου μεταπτυχιακού διπλώματος στην  Πολιτιστική Πολιτική και Ανάπτυξη, ο οποίος μας μίλησε για την έννοια της τοπικής διακυβέρνησης και το ρόλο της στον τουρισμό, εντόπισε διαθέσιμα εργαλεία για την εφαρμογή της και εστίασε στις δυνατότητες ανάπτυξης του θρησκευτικού τουρισμού στην περιοχή του Δήμου Ιεράπετρας με τη συμβολή της τοπικής αυτοδιοίκησης και των άλλων τοπικών εμπλεκόμενων.

Δεύτερος ομιλητής ήταν ο Αρχιτέκτονας – μηχανικός / MSc Πολεοδόμος, κ. Χρήστος Κούρτης, ο οποίος μας κέντρισε το ενδιαφέρον αφού επικεντρώθηκε στο σκέλος της «Χωρικής» Διαχείρισης προγραμμάτων αναπτυξιακών πρωτοβουλιών σχετιζόμενων με τεκμήρια πολιτισμού, με σκοπό τον προσδιορισμό του ρόλου των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων (ΤΧΣ) και των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων (ΕΧΣ) ΤΧΣ & ΕΧΣ, ως χωροταξικών – πολεοδομικών εργαλείων υλοποίησης συναφών οραμάτων στον χώρο.

Ακολούθησε η ομιλία του κου Γιώργου Βλάχου, Αρχιτέκτονα – Μηχανικού MΑrch, Business Growth Mentor, την οποία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολουθήσαμε και αφορούσε σε επιχειρηματικές ιδέες στον χώρο του πολιτισμού και στα βήματα που οφείλει κάποιος να ακολουθήσει αφού «συλλάβει» το όραμα.

Την τρίτη συνεδρία έκλεισαν οι ομιλίες των κ.κ. Γεώργου Βαρδάκη, Προέδρου Ξενοδόχων Ν.Α. Κρήτης και Νίκου Δασκαλάκη, Περιφερειακού Συμβούλου Κρήτης εντεταλμένου στα αγροτικά θέματα, οι οποίοι αναφερόμενοι στους τομείς που δραστηριοποιούνται προσπάθησαν να καταδείξουν την συνδεσιμότητα μεταξύ της πρωτογενούς παραγωγής και του τουρισμού με τον πολιτισμό και την ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος.

Την τρίτη και τελευταία ημέρα του συνεδρίου πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Ιεράπετρας ένα πολύ ενδιαφέρον «εργαστήριο» υπό τον συντονισμό των κ.κ. Ματούλα Σκαλτσά και Γιώργου Βλάχου με θέμα της start – ups στον χώρο του πολιτισμού. Ποια είναι η πορεία και ποια τα βήματα που πρέπει κάποιος να σκεφτεί πριν «επιχειρήσει» στον πολιτισμό; Είναι τα ίδια βήματα όταν πρόκειται για μια οποιαδήποτε νέα επιχείρηση ή μια επιχείρηση στον τομέα του πολιτισμού; Αυτά ήταν τα κεντρικά ερωτήματα που απασχόλησαν τους συμμετέχοντες και αναλύθηκαν διεξοδικά τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία του επιχειρείν στον πολιτισμό, οι ευκαιρίες και οι απειλές για την τοπική κοινωνία της Ιεράπετρας. Καταγράφηκαν σχεδόν όλα τα δεδομένα, ενώ η κουβέντα με τους συντονιστές είναι σε εξέλιξη…

Μετά την ολοκλήρωση και αυτής της Γ΄ Επιστημονικής συνάντησης θα πρέπει, πλέον, να στοχοποιηθούν οι δράσεις μας σε απολύτως πρακτικό επίπεδο. Η τοπική κοινωνία θα πρέπει να συμβάλλει με καλή διάθεση, φαντασία, αλλά και μεθοδικότητα στην προσπάθεια που καταβάλλουν οι Υπηρεσίες, διάφοροι φορείς αλλά και η Τοπική Αυτοδιοίκηση με σκοπό την περαιτέρω ανάδειξη και προβολή του πλούσιου πολιτιστικού αποθέματος του τόπου μας.

Ήδη έχουμε ξεκινήσει την συνεργασία μας και με το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών –  Μουσειολογίας και Πολιτιστικής Διαχείρισης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, οι οποίοι εργάζονται υπό την καθοδήγηση των κ.κ. Ματούλα Σκαλτσά και Πάνου Τζώνου.

Άμεσα, από το παραπάνω Ίδρυμα, πρόκειται να ξεκινήσουν 3 Μεταπτυχιακές Διπλωματικές Εργασίες για την Ιεράπετρα, οι οποίες θα αποτελέσουν ορόσημο για μια σειρά Μεταπτυχιακών Διπλωματικών Εργασιών, που θα αφορούν την ανάδειξη του πολιτιστικού  αποθέματος, όπως η Παλιά πόλη της Ιεράπετρας, το Ιερό Άλσος Καβουσίου με την Μινωική Ελιά και άλλα τα οποία δεν είναι ακόμα ανακοινώσιμα.

 Έπονται κι άλλες συνεργασίες, για τις οποίες σύντομα θα επανέλθουμε. Πάντως η «δουλειά» τώρα έχει ξεκινήσει με σωστό προγραμματισμό, επιστημονική μέθοδο, έμπνευση και στοχοπροσήλωση στην εκπλήρωση του κοινού οράματος, από ένα πυρήνα δημιουργικών ανθρώπων του τόπου μας, διότι, δεν θέλουμε να αφήσουμε την παρακαταθήκη, την οποία δημιουργήσαμε με κόπο, στα αζήτητα.

Σύντομα θα εκδοθούν Πρακτικά του 3ου Επιστημονικού Συνεδρίου Μάιος 2018, με σκοπό να έχομε ένα οδηγό καλών πρακτικών για την πόλη της Ιεράπετρας, καθώς και μια θεματολογία για Διπλωματικές ή Πτυχιακές Εργασίες, για τους φοιτητές μας που θέλουν να προσφέρουν στον τόπο.

Τέλος, ως οργανωτική επιτροπή θέλουμε να ευχαριστήσουμε,

τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη μας, Ιεραπύτνης & Σητείας,  κ.κ. Κύριλλο.

Το Δήμαρχο μας,  Θεοδόσιο Καλατζάκη και τον

Περιφερειάρχη μας, Σταύρο Αρναουτάκη για την αμέριστη ηθική και υλική τους  συμπαράσταση.